Google, Yapay Zekayı Uzaya Taşımayı Hedefleyen Project Suncatcher ile İlk Adımı Attı

Google, uzun vadeli bir araştırma hedefi olarak belirlediği Project Suncatcher ile yapay zeka donanımını uzaya taşıma çabasını bir adım ileri taşıdı. Projenin ilk aşaması, düşük Dünya yörüngesinde bir prototip uyduyu yola çıkararak Tensor Processing Unit (TPU) çiplerinin uzay ortamında nasıl performans göstereceğini test etmek. Uydunun, SpaceX’in Transporter‑18 taşıma göreviyle birlikte Planet ile ortaklık içinde geliştirilen bir platformda yer alması planlanıyor.

Uçuş sırasında uydu, 10 dakikalık bir yolculukta 10‑50 g’ye kadar titreşim ve ivme yükleriyle karşılaşacak. Yapılan yer testlerinde, TPU çipleri bu zorlu koşullara dayanabildiği gözlemlendi. Uzayda karşılaşılacak radyoaktif radyasyon ise, güneş olayları ve kozmik ışınlar nedeniyle ciddi bir tehdit oluşturuyor. Çiplerin proton ışını testleri, beş yıllık bir uzay misyonunda beklenen toplam iyonlaştırıcı dozdan daha yüksek bir radyasyon seviyesinde bile hatasız çalışabildiğini gösterdi.

Bir diğer kritik konu, vakumda soğutmadır. TPUs, sınırlı alan içinde yüksek ısı üretir; bu yüzden uzayda hava akışı olmadığı için ısı, radyatör ve ısı boruları kombinasyonu ile dağıtılmalı. Laboratuvar ortamında yapılan termal vakum testleri, yeni soğutma sisteminin temel tasarımının işlevsel olduğunu ortaya koydu.

Gelecekteki tasarımlarda, yörüngede bir araya gelen birden fazla uydu, yüksek bant genişliğine sahip lazer bağlantılarıyla birbirleriyle iletişim kuracak. Bu, kısa mesafelerde çok yüksek veri hızı gerektiren bir sistemdir ve hassas konumlandırma ile birlikte çalışması bekleniyor.

Project Suncatcher’ın amacı, uzay ortamının yapay zeka için ölçeklenebilir bir altyapı sunup sunamayacağını belirlemek. İlk test, 2026’da gerçekleşecek; 2027’de ise iki uydu ile daha büyük bir deneyi planlıyor. Bu adım, Google’ın “moonshot” yaklaşımının bir parçası olarak, uzayda AI çalıştırmanın teknik zorluklarını sistematik bir şekilde ele almayı hedefliyor.

Önemli noktalar

• Google, yapay zeka donanımını uzaya taşımayı test eden Project Suncatcher’ı başlattı.
• Prototip uydu, düşük Dünya yörüngesinde radyoaktif radyasyon ve yüksek titreşim koşullarını deneyecek.
• TPU çipleri, beş yıllık uzay misyonunda beklenen radyasyon seviyesinden daha yüksek dozda bile hatasız çalıştı.
• Uzayda ısı dağıtımı için radyatör ve ısı boruları kombinasyonu geliştirildi.
• Lazer bağlantılarıyla uydu kümeleri arasında yüksek bant genişliğine sahip veri aktarımı hedefleniyor.